به بهانه ثبت جهانی «قلعه الموت»

«قلعه الموت» از شاخص‌ترین بناهای تاریخی ایران و از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری استان قزوین، در ارتفاعات منطقه الموت و بر فراز صخره‌ای مرتفع ساخته شده و به‌دلیل موقعیت استراتژیک و تاریخ خاص خود، همواره مورد توجه پژوهشگران و گردشگران بوده است.

«قلعه الموت»، در قرن پنجم هجری و دوران سلجوقیان، در دوره حسن صباح رهبر فرقه اسماعیلیه، به‌عنوان پایگاه اصلی فعالیت‌های سیاسی و مذهبیو همچنین مرکز فرماندهی نظامی استفاده می شد؛ موقعیت طبیعی قلعه، به حسن صباح این امکان را می‌داد تا در برابر حملات دشمنان مقاومت کند.

گرچه پس از درگذشت حسن صباح، مغولان به فرماندهی هلاکوخان، «قلعه الموت» را فتح و تخریب کردند؛ با این حال، نام حسن صباح و قلعه الموت تا امروز به‌عنوان نماد پایداری، اندیشه و قدرت استراتژیک در تاریخ ایران باقی مانده است.

«قلعه الموت» بر فراز صخره‌ای سنگی و در دو بخش اصلی، به‌ صورت پلکانی روی ارتفاعات بنا شده‌اند تا در زمان خطر، امکان دفاع و پناه‌گیری فراهم باشد، این قلعه در بخش رودبار الموت و در شمال شرقی استان قزوین، حدود 100 کیلومتری شهر قزوین و به فاصله نزدیکی از روستای «گازرخان» واقع شده است.
سیستم پیچیده‌ی آب رسانی «قلعه الموت» از شگفتی‌های معماری آن به حساب می‌ آید؛ آب مورد نیاز با استفاده از لوله‌های سفالی به قلعه منتقل و در حوض‌های سنگی ذخیره می‌شود؛ آب‌انبارهای «قلعه الموت» از نمونه‌های شاخص معماری سنتی ایران در مدیریت آب محسوب می‌شوند.

امروزه بخش بزرگی از برج و باروی «قلعه الموت»، این بنای سترگ ویران شده است؛ اما هان برجی مانده های های این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شد.

«قلعه الموت» قصه‌های تاریخی زیادی دارد؛ این قلعه خاص و عجیب با دسترسی بسیار سخت، کاربردهای خاص خود را دارد و با ثبت جهانی آن برای کاربران اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

ثبت جهانی «قلعه الموت»، به عنوان سی‌امین اثر تاریخی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو، استمرار تجلی تمدن ایران و شکوه، هویت و مقاومت این سرزمین در عرصه جهانی را نشان می دهد.